Mayıs 2024: Seller, Manyetik Fırtına ve Beş Cuma
Bir çarşamba günü açan mayıs 2024, 31 gün sonra bir cumayla kapandı. Ay, Brezilya’nın güneyindeki sel felaketinin gölgesinde geçti. Rio Grande do Sul’da yaklaşık 2,3 milyon kişi etkilendi, Porto Alegre tecrit oldu. Kayıp sayısı haftalar içinde 100’ü aştı. Brezilya kayıtlarındaki en ağır iklim felaketi böyle yazıldı. Gökyüzünde ise auroralar, alışılmadık enlemlerde parladı. Kuzey yarımkürede baharın tam ortasıydı. Sayfada 23 iş günü, 8 hafta sonu günü, 18 ila 22 arası haftalar vardı.
Selin defteri
Fırtınalar nisan sonunda başlamış, mayısta derinleşmişti. Ölüm sayısı zamanla 183’e ulaştı; yüz binlerce kişi yerinden oldu. Porto Alegre’nin uluslararası havalimanı haftalarca kapalı kaldı. Kurtarma ekipleri ve federal destek ay boyunca bölgedeydi.
Afetin ölçeği sayılarla netleşti: yaklaşık 2,3 milyon etkilenen, 400 binden fazla yerinden olmuş insan. Yardım kolları uzadı; havayolu ulaşımı haftalarca aksadı. Bu sayfanın kenarına not düşmek isteyenler için tek satır yeterli: mayıs, Brezilya için zor bir aydı.
Gökyüzü iki kez döndü
10 mayıs cuma günü Güneş’ten kopan koronal kütle atımları Dünya’ya ulaştı; 2003’ten bu yana ilk “aşırı” sınıf G5 manyetik fırtına kaydedildi. Auroralar Florida ve Küba enlemlerine kadar görüldü. Telefonlar gece boyunca gökyüzüne çevrildi; manyetik fırtına, sosyal akışı da döndürdü.
Ertesi gece, 11 mayıs cumartesi, Eurovision bitti: İsviçre’yi temsil eden Nemo, “The Code”la kazandı; İsviçre’nin son zaferi 1988’deydi. Teknoloji tarafında OpenAI, 13 mayıs pazartesi günü GPT-4o’yu duyurdu. En üst düzey sohbet zekâsı ilk kez tüm kullanıcılara ücretsiz açıldı. Müzik listelerinde “Not Like Us” zirveye oturdu; mayısın ritmi hızlıydı.
Futbolda final gecesi Dublin’deydi: 22 mayıs çarşamba. Ademola Lookman, büyük bir UEFA finalinde üç gol atan ilk futbolcu oldu; Atalanta, Leverkusen’i 3-0 yendi. Atalanta’nın 61 yıl sonra ilk büyük kupasıydı; Leverkusen’in 51 maçlık yenilmezlik serisi de aynı gece kapandı.
Monako’da Charles Leclerc, 26 mayıs pazar günü kendi ev yarışını kazandı: 1931’den bu yana bunu başaran ilk Monakolu pilottu. Uzun bir bekleyiş, mayısın son pazarına denk geldi.
Takvimde beş cuma
Sayfanın rakamları: 31 gün, 23 iş günü, 8 hafta sonu günü. Haftalar 18 ila 22 arası. Cuma beş kez geldi: ayın 3., 10., 17., 24. ve 31. günleri. Çarşamba ve perşembe de beşer kez listede. Çarşambalar ayın 1., 8., 15., 22. ve 29. günlerine denk gelir. Perşembeler ise ayın 2., 9., 16., 23. ve 30. günlerine düşer. Mayıs, çeyreğin en kalabalık iş ayı oldu.
Ay beş evre yayınladı: son dördün 1 mayıs’ta, yeni ay 8 mayıs’ta, ilk dördün 15 mayıs’ta, dolunay 23 mayıs’ta, yine son dördün 30 mayıs’ta. Ay aynı sayfayı iki kez çevirdi; takvimde tekrar yok, gökyüzünde serbest.
Kâğıt işi her zamanki gibi: A4 öntanımlı, Letter ve A5 el altında; yazdırın, asın, mayısın beş cumasını tek tek sahiplenin. Aylık planda beş cuma, beş teslim günü demek değildir; araya bir pazar sıkıştırmak serbesttir. Yıllık hedeflerin mayıs revizyonu, ocak heyecanının bakiyesiyle yapılır; bakiye genelde umutsuz değildir.
Haziran yolda; cumartesi açılıyor ve yılın ilk yarısının en hafif iş ayı geliyor. Yaz kendi hızını getirir.