December 2028: een blauwe maan in eclips sluit het jaar
Verslag uit december 2028, geschreven op vrijdag 1 december. Het schrikkeljaar heeft nog 31 dagen te gaan en begint vandaag aan zijn laatste maand. Deze december is een maand van kleine hemelse afspraken. Vijf maanfases, één zonnewende. En op de laatste dag verdwijnt een volle maan in de schaduw van de aarde. De kalender zelf is nuchter: 21 werkdagen, 10 weekenddagen, vijf vrijdagen, vijf zaterdagen en vijf zondagen. De weken lopen van 48 tot en met 52.
Stockholm, Oslo en de prijzen
Op zondag 10 december worden de Nobelprijzen uitgereikt: in Stockholm de vijf Stockholm-prijzen, in Oslo de vredesprijs. De datum staat vast op de sterfdag van Alfred Nobel, en de kalender past zich daar naar, nooit andersom. Dat het dit jaar een zondag is, geeft de dag een rustige bedding. De namen van de winnaars zijn bekend sinds oktober; december is de maand van de uitreiking.
De langste nacht en het venster
Donderdag 21 december is de zonnewende: de kortste dag van het jaar op het noordelijk halfrond, de langste in het zuiden. Daarna keren de dagen om, eerst onzichtbaar langzaam. Twee dagen eerder, op dinsdag 19 december, komen de Amerikaanse kiesmannen bijeen om de uitslag van november formeel te maken. December is zo de maand waarin het ene jaar nog telt en het andere al begint.
Verder kijkt de ruimtevaart mee. China mikt met Tianwen-3 op een lanceervenster dat deze maand opent. Twee raketten, één doel, monsters van Mars die pas jaren later terugkeren naar de aarde.
Zo sluit het jaar met een lange adem. De kalender zelf houdt het bij 2028.
Twee keer vol in december
De maan klimt deze maand in vijf treden omhoog. Volle maan: zaterdag 2 december. Laatste kwartier: zaterdag 9 december. Nieuwe maan: zaterdag 16 december.
Eerste kwartier: zaterdag 23 december. En dan, op zondag 31 december, is de maan opnieuw vol. Twee volle manen in één kalendermaand heten samen een blauwe maan, en meer kleur zit er niet achter die naam. Deze blauwe maan krijgt gezelschap: die avond verdwijnt hij volledig in de schaduw van de aarde.
Het is een totale maansverduistering, vanaf Europa van begin tot eind te zien, in de vroege avond. De totaliteit duurt 71 minuten. Een rood oplichtende maan als slot van een schrikkeljaar: de hemel houdt van een nette afsluiting.
De vorm van de maand is breed: de vrijdagen zijn 1, 8, 15, 22 en 29 december. De zaterdagen zijn 2, 9, 16, 23 en 30 december. De zondagen zijn 3, 10, 17, 24 en 31 december. Het jaar eindigt na 366 dagen, en 2029 begint de volgende ochtend op een maandag.
Een schrikkeljaar dat afsluit met 71 minuten rode maan heeft zijn dramaturgie begrepen. Druk december af en laat de laatste zondag leeg: de lucht levert zelf het programma.