Beş pazarlı, pazar açılan Ekim 2028
Ekim 2028, kendi uçlarından biriyle açılıyor: 1 ekim pazar günü. Kapanış, 31 ekim salı. Beş pazar, beş pazartesi ve beş salı var; kalan dört gün dörder. Hafta sonu 9 gün, iş günü 22. Beş pazarın ilki 1’de, sonuncusu 29’da duruyor. Izgara, 39’dan 44’e numaralı altı satır açıyor; ilk satır neredeyse boş doğuyor: yalnız pazar dolu. Son çeyrek böyle açılıyor; gökyüzü ve saat cephesi de dolu, sıra aşağıda.
Pazardan doğan ay
Izgara altı satır açıyor; hafta numaraları 39’dan 44’e. İlk satırın altı hücresi boş: ay, pazar sütunundan giriyor. İlk satır tek hücreyle açılır, son satır iki hücreyle kapanır; ortadaki dört satır tamdır. Son satır beş hücreyi boş bırakıyor; 31, salının kutusunda duruyor. Yılın son çeyreği, bu geniş satır düzeniyle açılıyor.
Pazarlar 1., 8., 15., 22. ve 29. günlerde. Pazartesiler ve salılar birer gün geriden takip ediyor. Tam çift dört: 7–8, 14–15, 21–22 ve 28–29. Ayın ilk tam çifti, 7–8; onu 14–15, 21–22 ve 28–29 izler. Açılıştaki pazar çiftsiz; aralık beş çift taşıyacağı için ekimin dördü, çeyreğin dengesini kuruyor. İş günü 22: eylülün 21’inden bir yukarı, kasımla aynı. Izgara varsayılanları aynı: A4 kağıt, pazartesi başlangıcı, açık hafta numaraları; iş günleri Pzt–Cum.
Dolunay, gölge ve roket
Dolunay, 3 ekimin; son dördün 11’inde, yeni ay 18’inde, ilk dördün 25’inde. Tarihler evrensel zaman itibarıyla yaklaşık; evreler yedi ile sekiz gün arayla yürüyor. Dört evre, ayın dört haftasına birer işaret düşürüyor. Almanak, eylül ekinoksuna en yakın dolunaya hasat ayı der; 3 ekim, bu yıl o ismi taşıyor. Adlandırma almanağın işi; tarih, ızgaranın işi.
13 ekim, 2028’in tek cuma 13’üne denk geliyor. Dolunayın on gün, son dördünün iki gün ardında geliyor. Izgara batıl inanç taşımaz; hücre yine de herkesin gözüne çarpar. 18’inin yeni ayından sonra akşamlar, sonbaharın en karanlık derecesine iner.
Gökyüzünün taşra işi de var: ExoMars görevinin Rosalind Franklin gezgini, en erken ekimde Kennedy Uzay Merkezi’nden Falcon Heavy ile fırlatılacak şekilde programda. Gezgin, Avrupa Uzay Ajansı’nın Mars aracı; fırlatma roketi NASA’nın sağladığı Falcon Heavy. Mars’a varış planı 2030. Tarih “en erken” diye yazılıyor; ızgara, fırlatma gününü gelince gösterir.
Geri alınan saatler
Avrupa’da saatler, 29 ekim pazar günü geriye alınıyor. Kural, ekimin son pazarını seçiyor; saat 3.00, 2.00’e dönüyor. Bir hafta sonra, 5 kasım pazar günü, sıra ABD’de. İki tarih arasındaki hafta, iki kıta arasında saat planı yapanların kayma haftası; telefon ve uçuş saatleri, eski düzene bir hafta sığmıyor. Fark bir hafta sürer; sonra herkes aynı kış saatinde buluşur.
Yön her yerde aynı: geri. Sabahlar bir saat erken aydınlanıyor, akşamlar bir saat erken kararıyor. Avrupa’daki ya da Türkiye’deki yakınlarla konuşanlar, o haftayı ızgaraya not etsin; kayan taraf, karşı tarafın saatidir. Erken karanlık, akşam planlarını içeri alır; ızgara, o haftaya not düşmeye hazır. Defterdeki kayıt tek satır; fark, bir hafta sonra kendiliğinden kapanır.
Ekim, üç beşliyi tek sayfaya yığmayı ve saatleri geri almayı beceriyor; ızgara dursa da saat durmaz. Kasım, hafta ortasından giriyor; kapıyı o çalacak.